Toen ik opgroeide was de oude Psalmberijming nog breed in gebruik. Het was eigenlijk een overgangstijd, want de nieuwe berijming in het legendarische blauwe boekje met de harp was er al wel. Maar de oude werd ook nog gezongen. We schrijven de jaren ’60.

Vermoedelijk omdat ik die oude berijming nog ken denk ik bij AI allereerst aan de Psalmen. Psalm 79 zingt: ‘Ai, hoor naar hen, die in gevang’nis kwijnen.’ En Psalm 25: ‘Heer, ai, maak mij Uwe wegen, door Uw Woord en Geest bekend.’ Ai is in de Psalmen een tussenwerpsel, een uitroep die verlangen uitdrukt. Archaïsch Nederlands, maar het zit er bij mij ingeramd.

In deze tijd is AI een vorm van kunstmatige intelligentie waar geen schrijver van de Psalmen ooit van had kunnen dromen. Ik bevind me in hun goede gezelschap, want zeggen dat ik op dit gebied geen kenner ben is het eufemisme van de week. Ik identificeer mij als digitaal deficiënt. Ik ben er niet trots op, maar mijn kinderen zijn er duidelijk over.

Niet iedereen is enthousiast over AI. De nieuwe Paus waarschuwde vorige week in zijn eerste encycliek Magnifica Humanitas voor misbruik ervan.  En ook de kunst roert zich. Schrijvers bijvoorbeeld, die ontdekten dat je met AI en de juiste prompts (ik zeg ook maar wat) vier boeken per dag kunnen schrijven. Daar kun je als schrijver natuurlijk nooit tegenop.

Een verglijkbare discussie wordt op verschillende fora gevoerd over de preek. Sommigen beweren te vuur en te zwaard dat met de juiste prompts een prachtige preek kan worden geschreven. Voor anderen is dat het begin van het einde, of reeds het einde zelf.

Voorlopig voel ik me, zoals wel vaker, aangetrokken tot een middenpositie. Laten we – om te beginnen – niet te bang zijn voor nieuwigheden. We hebben niets te vrezen: de kerk, de bijbel, God zelf, die gaan al een eeuwigheid mee en die kunnen wel tegen een stootje. En AI kan ons vast ook hele mooie dingen brengen. Onderzoek alles en behoud het goede.

Maar we hoeven nu ook weer niet de PThU te sluiten omdat AI voortaan alle preken voor iedere gemeente schrijft. Of nog erger: één preek voor alle gemeenten. In de kerk gaat het om eeuwige dingen en dan is er alle reden om je niet uit te leveren aan teveel tijdelijkheid.

Misschien ben ik zelf te oud, maar ik hoop dat een jongere generatie AI zal leren gebruiken. Daarbij blijf ik er wel van overtuigd dat een preek niet kan zonder een mens die schrijft.  En zeker niet zonder God. Preken is zoeken naar God in het leven van mensen. Daarom houd ik vast aan Psalm 25: ‘Heer, ai, maak mij Uwe wegen, door Uw Woord en Geest bekend.’

Mocht daaraan behoefte bestaan, dan kunt u zonder toestemming de column overnemen in kerkblad of op website.